Yazı Detayı
18 Mayıs 2018 - Cuma 13:12
 
ÖMER HAYYAM
Hale KORAY Amerika
alivefa@devhaber.net
 
 

<Bugün Nişaburlu Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam, ( 18 Mayıs 1048 - 1131) yani İranlı şâir, filozof, matematikçi ve astronom, Ömer Hayyam'ın doğumunun 969 ncu doğum yıl dönümüdür.

 

Ziyc-i Melikşahi. (Astronomi ve takvime dair, Melikşah'a ithaf edilmiştir); Kitabün fi'l Burhan ül Sıhhat-ı Turuk ül Hind. (Geometriye dair)İ Risaletün fi Berahin İl Cebr ve Mukabele. (Cebir ve denklemlere dair) Müşkilat'ül Hisab. (Aritmetiğe dair)İlm-i Külliyat (Genel prensiplere dair)Nevruzname (Takvim ve yılbaşı tespitine dair)
Risaletün fil İhtiyal li Marifet. (Altın ve gümüşten yapılmış bir cisimde altın ve gümüş miktarının bilinmesine dair. Almanya Gotha kütüphanesinde bir nüshası mevcuttur.)Fil Mutayat (İlim prensipleri) ve başka bir çok eser bırakmış olan bu muhteşem insan Türkiye'de Rübaileri ile tanınır.

 

Bir dörtlük dolaşır durur ortalarda yıllardır, ona ait olmadığını sandığım. ''Cennette huriler vaadedersin, cennet kerhane midir'' vesaire mealinde. Aslında Hayyam'a ait olduğu kesin bilinen rübailerin sayısı 158 miş. Başkalarının yazdıkları onun ismiyle dolaşır dururmuş. Örneğin bir kerpiçlik evim olsa satar şarap içerim dediği de şüpheli. Demişse eminim bizim bu kıçıkırık tercümeden anladığımızdan başka bişey kastetmiştir. Şarabın, ilahi aşk için sembolik kullanımı bilinir edebiyatta.

 

<<<Yaşadığı dönemin ünlü veziri Nizamül-Mülk ve Hasan Sabbah ile aynı medresede zamanın ünlü alimi Muvaffakeddin Abdüllatif ibn el Lübad'dan eğitim görmüş ve hayatı boyunca her ikisi ile de ilişkisini kesmemiştir. Bazı kaynaklar; Hasan Sabbah'ın Rey kentinden olduğu Nizamül-Mülk'ün de yaşça Ömer Hayyam ve Hasan Sabbah'tan büyük olduğunu ve böylece aynı medresede eğitim görmediklerini belirtmektedir. Yine de Ömer Hayyam, Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk'ün ilişki içinde olduklarını inkar etmemektedir. (Kaynak: Semerkant-Amin Maalouf Amin Maalouf'un bu kitabında Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk ile Ömer Hayyam'ın ilişkisini ve hikâyelerini kurgulamış olabileceği de düşünülmelidir. Hayyam'ın kendi dilinden yazılı böyle bir açıklaması yoktur.)>>>

 

Hayyam ile ilgili Dr. Erdem Bozkurt bilmediğim bir bilgi vermişti geçen gün. İlginçtir. Onu da ekliyorum:

 

<<<<İran, Şia yi seçtikten sonra ; hiç bir iranli çocuğuna Ömer adını vermedi ..Hayyam hayranları bile bundan çekinmiştir..Fakat Hayyam , İngilizceye çevrildikten sonra; çok büyük bir hayran kitlesi edinmiştir ve bu insanlardan bazıları, çocuklarına Ömer ismini layık görmüşlerdir : Omar Bradyli gibi: 2. Savaşın önemli generalerindendi ; Patton' da , sanırım Karl Malden oynamıştı.>>>>

 

 

 

 

 
Etiketler: ÖMER, HAYYAM, ,
Yorumlar
Haber Yazılımı